أمّ كجه (كحه) انصارى

پدیدآورعلی رضا جمشیدی نیا

نشریهدائرة المعارف قرآن

شماره نشریهجلد 4

تاریخ انتشار1388/01/31

منبع مقاله

share 1358 بازدید

أمّ كجه (كحه)[38] انصارى[39]

در ذيل چند آيه قرآن از اين بانو سخن به ميان آمده است كه پس از درگذشت يا شهادت همسرش، در مسجد «فضيخ» نزد پيامبر(صلى الله عليه وآله)آمد و از اينكه براساس سنتهاى جاهلى (محروميت زنان و پسران خُردسال از ارث) ارث قابل توجّه[40] همسرش به پسر عموهاى[41] او تعلّق يافته و دخترانش از ارث محروم مانده‌اند، گله كرد.[42] پيامبر(صلى الله عليه وآله)پاسخ ام كجّه را به نزول وحى واگذاشت. پس از چندى، آيات 7[43] و 11[44] و به گفته برخى 6[45] نساء/4 درباره سهم ورثه از ارث* نازل شد:«... فَاِن كُنَّ نِساءً فَوقَ اثنَتَينِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ واِن كانَت واحِدَةً فَلَهَا النِّصفُ ... = چنانچه دخترانِ ميّت دو تن يا بيشتر بودند [در صورتى كه ميّت، پسر نداشته باشد]، دو سوم و چنانچه يك تن بود، نيمى از ارث به آنان تعلق خواهد گرفت». در پى فرودآمدن اين آيه، پيامبر(صلى الله عليه وآله)از پسرعموهاى متوفّا خواست تا يك هشتم ارث را به أم كجّه و دو سوم آن را به دخترانش بازپس دهند.[46]
درباره نام همسر أم‌كجّه، چگونگى درگذشت و نيز وارثان او اختلاف فراوانى در منابع وجود دارد[47]، به‌گونه‌اى كه نظر خاصى را نمى‌توان برگزيد.

منابع

اسدالغابة فى معرفة الصحابه؛ الاصابة فى تمييز الصحابه؛ البحر المحيط فى التفسير؛ جامع البيان عن تأويل آى القرآن؛ الجامع لاحكام القرآن، قرطبى؛ الكشاف.
عليرضا جمشيدى نيا



[38]. جامع البيان، مج 3، ج 4، ص 349.
[39]. همان؛ الاصابه، ج 8 ، ص 456.
[40]. الكشاف، ج 1، ص 476؛ اسدالغابه، ج 4، ص 23.
[41]. الكشاف، ج 1، ص 476؛ الاصابه، ج 8 ، ص 456.
[42]. الكشاف، ج 1، ص 476؛ اسدالغابه، ج 4، ص 23.
[43]. جامع البيان، مج 3، ج 4، ص 349.
[44]. همان، ص 365.
[45]. البحر المحيط، ج 3، ص 518 .
[46]. الكشاف، ج1، ص477؛ تفسير قرطبى، ج 5 ، ص32.
[47]. الاصابه، ج 8 ، ص 457.

مقالات مشابه

بررسي تحليل علامه طباطبايي از بازخواست هارون(ع) توسط موسي(ع)

نام نشریهاندیشه نوین دینی

نام نویسنده حميد نادري قهفرخي - عبدالکريم بهجت‌پور

جبرئيل

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهاحمد جمالی

ثعلبة بن وديعه انصارى

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهسید احمد سادات

جباربن صخر انصارى

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهمنصور داداش نژاد

ثابت بن قيس بن شماس

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهعلی محمدی یدک

جلاس بن سويد انصارى

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسنده رسول قليچ و بخش تاريخ و اعلام

جعفر بن ابى طالب

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهحميد حاج امينى - ستار عودی

ثعلبة بن غنمه انصارى

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهمحمد حسن درایتی

جالوت

نام نشریهدائرة المعارف قرآن

نام نویسندهمحمد نظری