صفحه اصلي     درباره ما     نقشه سايت     ارتباط با ما     پژوهشکده در يك نگاه  
سه شنبه ۲ بهمن ۱۳۹۷ 07:41 1397/10/15
رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تبیین کرد: بایسته‌های پژوهش در عرصه قرآن / لزوم تقویت تعاملات علمی در عرصه بین المللی


كد خبر:3709 تاريخ خبر :08:36:00 1397-9-3 نسخه چاپي

رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گفت: ضرورت رصد محافل آکادمیک قرآنی مستشرقین، تقویت تعامات علمی در عرصه بین المللی، مرجعیت علمی قرآن و جدی گرفتن چالشهای فکری از بایسته‌های پژوهش در عرصه قرآن به شمار می روند.

به گزارش پایگاه معارف قرآن به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین احمد واعظی در مراسم بزرگداشت «دائره المعارف قرآن کریم و رونمایی از جلد 15 این دائره المعارف » که به همت پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در تالار شیخ طوسی این پژوهشگاه برگزار شد، اظهار داشت: این دائره المعارف که امروز از جلد پانزدهم آن رونمایی می شود، اتمام کار نیست و ادامه خواهد یافت و گمانمان این است که 30 جلد خواهد شد.
وی گفت: اصلی ترین منبع معرفت دینی ما قرآن کریم است و اگر رسول گرامی اسلام(ص) فرمود «ِإنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثقَلَیْنِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی » برای اهل بیت(ع) و رسول الله(ص) منبع معرفت و معارف الهی، قرآن است و آنچه که در احادیث ما از معارف حقه الهیه و شریعت و آداب و اخاق اسلامی متجلی است، همه برگرفته از مشکات وحی است.
رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: از اصلی ترین رسالت‌های حوزه‌های علمیه، پرداختن به قرآن و استخراج معارف بلند قرآنی است.
وی به انجام پروژه‎های دشوار از سوی مراکز پژوهشی تأ کید کرد و افزود: مراکز بزرگ پژوهشی و مؤسسات پژوهشی باید نسبت به کارهایی که معمولاً مشکل و دشوار است، اهتمام بورزند و تک نگاریها مقدور آحاد افراد محققین است و کارهای جمعی، بزرگ و علمی که متأثر است که یک نفر بخواهد انجام دهد، باید مؤسسات و پژوهشگاه‌های علمی متکفل این امور باشند، دانش نامه‌ها، دائره المعارف‌ها، تفسیرهای قرآن و این گونه کارها اگر توسط مؤسسات تمشیت شود، هم شایسته این مراکز است و هم توانایی پشتیبانی علمی این مراکز را دارند تا بتوانند این کارها را با اتقان بیشتری انجام بگیرد.
حجت الاسلام والمسلمین واعظی اظهار داشت: در پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن که یکی از پژوهشکده‌های پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است، کارهای قرآنی زیادی چه در قالب تک نگاری‌ها و چه در قالب کارهای سترگ علمی مثل تفسیر راهنما، فرهنگ قرآن، اکنون دائره المعارف قرآن کریم و دائره المعارف کودک و نوجوان که چند جلد آن نهایی شده است، صورت گرفته است و اینها بشارت‌هایی است که امیدواریم این توفیق در خدمت به قرآن بودن، مستدام باشد.

* بایسته‌های پژوهش در عرصه قرآن
وی به ضرورت رصد محافل آکادمیک قرآنی مستشرقین تأکید کرد و گفت: نکته اول ضرورت رصد آنچه که مستشرقین و محافل آکادمیک دنیا به ویژه در غرب نسبت به قرآن انجام می دهند، است؛ یکی از ضعف‌ها در حوزه‌های علمیه این است که نسبت به آنچه که امروز در محافل آکادمیک قرآن توسط مستشرقین انجام می گیرد، رصد لازم را نداریم و منتظر می مانیم تا اثری چاپ شود و قدری مطالعه می شود و این که به روز باشیم و رصد کنیم و از کارهای علمی که انجام می‌گیرد، مطلع باشیم، این طور نیست.

* فواید رصد محافل آکادمیک قرآنی مستشرقین
رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: این رصد کردن دو فایده دارد، یکی این که ما با متدها و روش‌های جدید تحقیق که آنها اعمال می کنند و با دیدگاه‌های جدیدی که در زمینه مطالعات قرآنی عرضه می کنند، آشنا می شویم و این نکته آموز است و فارغ از این نتایج، گاهی اوقات متدهای تحقیقی و برجسته کردن برخی از منابعی که مورد غفلت ما بوده و حجم دسترسی‌هایی که بعضا در منابع خطی و نسخه‌ها دارند و به یک معنا میراث علمی را در برخی از کشورهای اسلامی غارت کرده اند و در کتابخانه‌های معظم خود برده اند، عرضه اینها در پژوهش‌های قرآنی برای ما نکته آموز خواهد بود.
وی افزود: فایده دوم، عدم غافلگیری است؛ گاهی اوقات تحقیقات و نوع نگاه آنها کاملا متفاوت و مغایر با قرائت رسمی و سنتی ما از قرآن است و آن نگاهی که در طول قرون و اعصار علمای اسلامی اعم از شیعه و سنی درباره وحی، قرآن، تدوین قرآن و مباحث پیرامون آن داشته اند، به اغراض مختلف دینی و غیردینی نگاه‌های کاملا مغایر و چالش‌برانگیزی را مطرح می کنند.
حجت الاسلام والمسلمین واعظی اظهار داشت: اگر به روز باشیم و از آثار در دست تحقیق مطلع باشیم و رصد کنیم، هرگز حوزه ما غافلگیر نمی شود و می تواند واکنش علمی مناسبت و بهنگام در مقابل این نوع نگاه‌های کاملا متفاوت عرضه کند.
وی گفت: در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی این مسأله را راه اندازی کردیم و عده ای از فضلای زباندان را جمع کردیم و با توجه به تسلطی که به زبان انگلیسی دارند، در کارهای اینچنینی ممحض شوند و رشد و غنای بیشتری پیدا کنند.

* لزوم تقویت تعاملات علمی در عرصه بین المللی
رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با بیان این که ضعف ما در تعامل علمی، در حوزه بین الملل است، تصریح کرد: دستاورهای قرآنی و تولیدات خود را با محافل علمی بین المللی و خارج از کشور خود)چه در جهان اسام و چه در حوزه غرب( به اشتراک علمی نمی گذاریم که این ضعف در وجود دارد و یک تعامل تعریف شده و رو به تزایدی را شاهد نیستیم و باید تحقیقاتی که پیرامون قرآن انجام می گیرد، باید در تعامل علمی به محافل گوناگون علمی رسوخ کند و عرضه شود و این عرضه دستاوردهای قرآن پژوهانه ما در حوزه بین الملل، ضعیف است که باید تقویت شود.
وی مرجعیت علمی قرآن را سومین بایسته پژوهش در عرصه قرآن دانست و افزود: در کلام و نظر قبول داریم و اصرار می ورزیم که قرآن در شاخه‌های مختلف مطالعات اسلامی باید مرجعیت علمی داشته باشد اما در بحث نظری در این باره این مدل سازی، بحث‌های روشی و فرهنگ سازی چگونه در علم فقه، کلام و شاخه‌های مختلف مطالعات اسلامی ما عماً و به شکل برجسته ای این مرجعیت علمی هویدا شود؟
حجت الاسلام والمسلمین واعظی اظهار داشت: به عنوان مثال در بحث نظام سازی، انواع نظام سازی‌های اجتماعی، تربیتی، اخلاقی، اقتصادی، سیاسی اسام و نظامات اجتماعی چگونه می توان برای استخراج نظامات به خدمت قرآن بود و این مرجعیت چگونه تعریف می‌شود؟ بحث‌های نظری مهمی اینجا است که بدون بیان احساسی، رویکرد عاطفی و رویکرد علمی چگونه می توان مرجعیت قران را تعریف کرد و چگونه می توان در زمینه این مرجعیت در محیط نخبگانی فرهنگ سازی کرد؟
وی با بیان این که چهارمین بایسته، جدی گرفتن چالش‌های فکری است که از قِبَل نو اندیشی معاصر اسلامی متوجه قرآن می شود، گفت: برای دوستانی که مطالعه دارند در زمینه نواندیشی جهان عرب، قرآن پژوهان و نواندیشانی در حوزه شمال آفریقا با رهاوردهایی از ناحیه نواندیشی معاصر اسلامی رو به رو هستیم که مرکز توجه خود را قرآن قرار داده و با طرح مباحث و نگاه‌هایی متفاوت با نگاه‌های سنتی و رایج در میان ما، نگاه‌های جدید را مطرح می کند؛ چه به شکل و اظهار نظرهای کلی و چه متمرکز شدن بر مباحث خاص فقهی که در قرآن آمده با نگرش‌های متفاوتی که نوع اینها معمولاً مفاهیم و ارز شهای دنیای مدرن را و آنچه در بستر مدرنیته اتفاق افتاده، معمولاً تلقی به قبول می کنند و قرائتی از قرآن و آموزه‌های قرآنی به منظور سازگار کردن معرفت قرآنی با اقتضائات دنیای معاصر عرضه می کنند و اینها چالش‌های نظری جدی را برای ما مطرح می کند.
رییس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: حوزه‌های علمیه به ویژه قرآن پژوهان بر آن متمرکز شوند و پیشنهاد می شود که برخی از این مباحث می شود که قالب مدخل به خود بگیرد و برخی از این بحث‌های این چنینی ظرفیت این را دارد که مدخل شود و به شکل خاص به اینها پرداخته شود و اگر مباحث و چالش‌های این چنینی که برآمده از کارهای مستشرقین و نگاه‌های نوگرایانه و متفاوت برخی از نواندیشان دینی معاصر است، اگر در قالب مدخل بیاید، چه بسا طراوت این دائره المعارف را بیشتر کند.

* ضرورت عرضه مناسب دستاوردهای پژوهشی در حوزه مطالعات قرآنی برای عموم جامعه
وی با اشاره به عرضه مناسب دستاوردهای پژوهشی در حوزه مطالعات قرآنی برای عموم جامعه افزود: اگر کار پژوهشی به هر دلیلی خوانده نشود، گویی انجام نگرفته است و اگر ما بذل امکانات کرده و کاری تولید کنیم اما توان و تاش لازم را به خرج ندهیم که کار ما در لایه‌های مختلف جامعه خوانده شود، گویی آن کار انجام نگرفته است.
حجت الاسلام والمسلمین واعظی اظهار داشت: ضعف توزیع و عرضه به خصوص در دنیای امروز که فضای مجازی در اختیار ما قرار می‌دهد، چرا در معرفی آثارمان حتی برای علاقه مندان و نیازمندان دانش ضعف داریم؟
وی به ضرورت تقویت آورده‌های علمی به اشکال مختلف اشاره و خاطرنشان کرد: علاقه مندان و اهل فضلی در کشور که علاقه‌مند و تشنه اثری هستند، از انتشار فلان اثر مطلع نیستند و این ضعف باید جبران شود و بایستی آورده علمی خود را به اشکال مختلف به فضاهای عمومی و نخبگانی خود معرفی کنیم و در دسترس قرار دهیم که به بحمد الله در دفتر تبلیغات اسلامی که در کتابخوان همراه پژوهان صورت گرفته که نسخه الکترونیکی آثار تولیدی خود را می گذاریم، چه بسا دسترسی اهل فضل را نسبت به آورده‌های پژوهشی حوزه محقق کند.
 بایگانی اخبار

اخبار مرکز
مقالات و كتابهاي قرآني
نشست ها و همايش ها
مراكز و شخصيت ها
پايگا ه ها و وبلاگها
بين الملل