صفحه اصلي     درباره ما     نقشه سايت     ارتباط با ما     پژوهشکده در يك نگاه  
شنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۷ 09:40 1397/1/29
گفتگو با فرج الله میرعرب عضو هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن پژوهشگاه


كد خبر:3609 تاريخ خبر :09:25:00 1396-11-18 نسخه چاپي

گفتگو با دکتر فرج الله میرعرب از اعضای هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مؤلف کتاب وفاق و اتحاد در اندیشه مفسران اجتماعی قرآن کریم

نوشتار حاضر گفتگو با دکتر فرج الله میرعرب از اعضای هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مؤلف کتاب وفاق و اتحاد در اندیشه مفسران اجتماعی قرآن کریم است.
درباره سوابق پژوهشی خودتان به طور مختصر توضیح دهید و مهم ترین آثار پژوهشی شما اعم از کتاب و مقاله چیست؟
بنده از سال ۱۳۷۲ وارد پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی شدم و سال ۱۳۷۴ آغاز همکاری بنده با مرکز فرهنگ و معارف قرآن با پروژه فرهنگ قرآن بوده است. بنده به لحاظ تحصیلات به علوم قرآن توجه خاصی دارم و به لحاظ مطالعات و انگیزه های شخصی به مباحث اجتماعی علاقه مند و در تلاش برای فهم معارف اجتماعی قرآن هستم. برای تأمین جهت اول \"علوم قرآن در احادیث اهل بیت(ع)\" و \"علوم قرآن در اندیشه امام خمینی(ره)\" و چند مقاله علوم قرآنی به رشته تحریر در آمد و برای تأمین علاقه دوم مقاله \"نقش وفاق خانواده در وفاق اجتماعی\" و کتاب \"قرآن و چالش اختلاف در جامعه و همین کتاب \"وفاق و اتحاد…\" نگاشته شد.
حوزه تخصصی شما چیست و به طور خاص روی چه موضوعاتی کار می کنید؟
به لحاظ تحصیلات دوره تخصصی، تفسیر و علوم قرآن حوزه تخصصی بنده است که با جدیت هم دنبال می-شود ولی دغدغه دیگری در ذهن بنده است که در پاسخ به سؤال اول به آن اشاره کردم و آن نگاه اجتماعی قرآن است. بنده راه حل های بشری را برای حل مسائل اجتماعی بشر مفید نمی دانم. به نظر بنده باید با مطالعات دقیق راه حل معضلات را از وحی و تبع آن یعنی روایات استخراج کرد. به همین دلیل افزون بر مسائل علوم قرآن، نیم نگاهی هم به مسائل اجتماعی دارم. همین انگیزه سبب مطالعه در مورد آسیب های اجتماعی ربا شد که در دی ماه ۹۶ تبدیل به مقاله شده است.
اخیرا کتابی از حضرت عالی منتشر شده چند سوال دراین خصوص داریم:
الف ) ایده اولیه این کار و کتاب از کجا بود؟
چنان که عرض شد گرایش به مباحث اجتماعی از نوعی قرآنی آن از علاقه های بنده است. به نظر بنده درد بزرگ امروز جهان اسلام تفرقه و کمبود همنوایی است و بر همه اندیشمندان است که در جهت نزدیک کردن دل های مسلمانان تلاش کنند. اولین گام در این جهت دریافت نظریه وحی در جهت وفاق است تا بشود بر اساس آن اقدام کرد. بنده در گذشته بنده اندیشه های علامه طباطبایی را در مورد اتحاد کار کرده بودم که با عنوان \"الوحده الاسلامیه فی فکر العلامه الطباطبایی\" چاپ شده بود. همین سابقه سبب شد که به نظر برسد باید کاری مقارنه ای انجام شود تا میزان قرب و بعد دیدگاه اندیشمندان و مفسران مسلمان از شیعه وسنی از یکدیگر در مورد اندیشه الهی در باره اتحاد و وفاق اجتماعی روشن شود. به همین دلیل علامه فضل الله از شیعه و دو متفکر از اهل سنت یعنی سید قطب و ابن عاشور به حوزه مطالعاتی افزوده شدند.
ب ) نوآوری این کتاب نسبت به آثار مشابه چیست؟
ظاهراً این کتاب مشابهی ندارد، زیرا به صورت مقارنه ای دیدگاه دو مفسر شیعه و دو مفسر سنی را در موضوع وفاق مطرح کرده است، ولی به لحاظ کلی و کارهایی که در مورد اتحاد و وفاق انجام شده، جامعیت عناوین این کتاب نوآوری آن است. بنده در این کتاب از مبانی تا نتایج وفاق را مورد بحث قرار داده ام که در هیچ اثری چنین مطالعه ای صورت نگرفته است.
ج ) مخاطب اثر کیست و کجا کاربرد دارد؟
مخاطب اثر اندیشمندان، نخبگان و تحصیل کردگان هستند. نوع مباحث به گونه ای است که برای عموم فایده چندانی ندارد.
د ) مسئله شما در این تحقیق چیست؟
مسئله بنده روزافزونی دشمنی و تفرقه در جامعه اسلامی و بالاتر از آن جامعه بشری است. به نظر می رسد بشر هر روز بیشتر به سمت جدایی از هم نوع پیش می رود و عوامل دشمنی هر روز بیشتر می شود. با چنین وضعیتی رسیدن به \"فلاح\" ممکن نیست.
ه ) ساختار کتاب اجمالا به چه شکل است و برای پاسخ به سوال اصلی تحقیق خود به چه ترتیب کتاب را ساماندهی کرده اید؟
برای رسیدن به هدف از تألیف کتاب و نشان دادن پاسخِ سؤال اصلی ابتدا در مقدمه اهميت موضوع و ضرورت تحقيق را توضیح داده و چرايي تعيين محدوده براي پژوهش را بیان کرده ایم. در ادامه پس از معرفی مفسران مورد نظر (علامه طباطبايي، سيد قطب، محمد طاهر ابن عاشور و علامه سيد محمدحسین فضل‌الله، در فصلی مفهوم شناسي کرده ایم و مؤلفه های تعریف وفاق و مفاهيم نزديک به مفهوم وفاق اجتماعي را بیان کرده ایم. مروری بر دیدگاه های مختلف در مورد تعریف وفاق مبحث دیگر ماست و اقسام و مراتب وفاق و اتحاد نیز مورد توجه قرار گرفته است. پيشينه وفاق و اتحاد در جامعه انسانی و اسلامی و دلايل جايگاه مهم وفاق و اتحاد در انديشه قرآنی بخش دیگری از این مکتوبه است.
در فصل دوم مباني وفاق و اتحاد، در فصل سوم، عوامل وفاق، در فصل چهارم آسيب شناسي وفاق و اتحاد و در فصل پنجم آثار و ثمرات وفاق و اتحاد، بیان شده تا سؤال اصلی که چیستی راه حل قرآن برای رفع تفرقه و تأمین وفاق و اتحاد در جامعه است، حاصل شود.
و ) آیا نشر این اثر تاکنون بازتابی داشته ودرباره آن در نشریات و نشست ها نقد و بررسی شده است؟
چیزی مشاهده نشده است.
ز ) موضوع و اثر جدیدی که در حال انجام آن هستید چیست؟
در راستای تخصص علوم قرآن، ادعای اقتباس قرآن از تورات و انجیل و پاسخ به این ادعا طی دو سال اخیر مسئله بنده است که امیدوارم در سال ۱۳۹۷ بتوانم محصول ارزشمندی در این جهت ارائه کنم.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
 بایگانی اخبار

اخبار مرکز
مقالات و كتابهاي قرآني
نشست ها و همايش ها
مراكز و شخصيت ها
پايگا ه ها و وبلاگها
بين الملل